راهنمای انتخاب رنج /24 – پارس آپتایم

تصمیم‌گیری بین خرید یا اجاره ساب‌نت IPv4 معمولاً وقتی پیش می‌آید که شبکه‌تان از چند آی‌پی پراکنده جلوتر رفته و به یک بلاک پیوسته نیاز دارید. این راهنما فرق این دو مسیر، چیزهایی که برای announce کردن رنج لازم دارید و نکته‌هایی که پیش از سفارش باید بدانید را توضیح می‌دهد.

آدرس‌های IPv4 تمام شده‌اند و این برای شما یعنی چه

RIPE NCC، نهاد توزیع آدرس در اروپا و خاورمیانه، از آبان ۱۳۹۸ دیگر از مخزن آزاد خود تخصیص نمی‌دهد. از آن تاریخ فقط آدرس‌های بازپس‌گرفته‌شده توزیع می‌شود، آن هم به اندازه‌ی حداکثر یک /24 و از طریق فهرست انتظار. کسی که امروز اسمش را در آن فهرست بنویسد، سال‌ها منتظر می‌ماند.

نتیجه‌اش این است که آدرس IPv4 از یک منبع رایگان به یک دارایی قابل معامله تبدیل شده. یا باید آن را از بازار ثانویه بخرید و منتقل کنید، یا از کسی که بلاک در اختیار دارد اجاره کنید. راه سومی باقی نمانده است.

یک بلاک /24 دقیقاً چیست

/24 یعنی ۲۵۶ آدرس پشت سر هم، از x.x.x.0 تا x.x.x.255. کلمه‌ی مهم در این تعریف «پشت سر هم» است. ۲۵۶ آی‌پی جدا از رنج‌های مختلف همان کاربرد را ندارد، حتی اگر تعدادشان یکی باشد.

دلیلش به جدول مسیریابی جهانی برمی‌گردد. بیشتر اپراتورهای بزرگ، prefixهای کوچک‌تر از /24 را از همسایه‌هایشان قبول نمی‌کنند و فیلتر می‌کنند. اگر جدول مسیریابی قرار بود هر /25 و /26 را نگه دارد، حجمش چند برابر می‌شد. پس /24 عملاً کوچک‌ترین واحدی است که روی اینترنت جهانی دیده می‌شود، و همین است که آن را به واحد استاندارد معامله تبدیل کرده.

خرید یا اجاره ساب‌نت IPv4؛ کدام به کارتان می‌آید

برای مالکیت یک بلاک باید عضو RIPE شوید یا از یک LIR حامی کمک بگیرید، بلاک را از فروشنده بخرید، هزینه‌ی انتقال را بدهید و فرآیند اداری انتقال را طی کنید. کل این مسیر ماه‌ها طول می‌کشد و پولش یکجا پرداخت می‌شود.

در اجاره، رنج ماهانه در اختیار شماست و لازم نیست عضو هیچ نهادی باشید. همان کارهایی را می‌توانید بکنید که برای کار روزمره لازم است: انتشار با ASN خودتان، مدیریت rDNS و ویرایش اطلاعات WHOIS. در عوض بلاک به نام شما ثبت نمی‌شود و اگر قرارداد تمام شود، باید آدرس‌ها را تحویل بدهید.

انتخاب بین این دو به اندازه و افق زمانی شما بستگی دارد. اگر مجموعه‌ای هستید که چند سال است روی یک زیرساخت ثابت کار می‌کند و نقدینگی‌اش اجازه می‌دهد، خرید در بلندمدت ارزان‌تر تمام می‌شود. اگر دارید یک سرویس را راه می‌اندازید، نمی‌دانید شش ماه دیگر به چند آی‌پی نیاز دارید، یا نمی‌خواهید سرمایه‌تان در آدرس بخوابد، اجاره منطقی‌تر است.

برای announce کردن رنج چه چیزهایی لازم دارید

اگر می‌خواهید رنج را خودتان روی BGP منتشر کنید، چهار قطعه لازم دارید. نبود هرکدام یعنی رنج روی اینترنت دیده نمی‌شود.

1. ASN؛ شماره‌ی سیستم خودگردان که رنج با آن منتشر می‌شود. اگر ندارید، می‌توانید رنج را روی شبکه‌ی ارائه‌دهنده بالا بیاورید و مستقیم روی سرورهایتان استفاده کنید.
2. اپراتور بالادست؛ کسی که prefix شما را از شما بگیرد و به بقیه‌ی اینترنت اعلام کند. می‌تواند شبکه‌ی همان ارائه‌دهنده باشد، اپراتور دیگری، یا رک خودتان.
3. LOA؛ نامه‌ی مجوز انتشار که صاحب رنج امضا می‌کند و نشان می‌دهد شما حق announce کردن این بلاک را دارید. اپراتور بالادست بدون آن فیلتر را باز نمی‌کند.
4. ROA؛ رکوردی که در RPKI ثبت می‌شود و می‌گوید این prefix مجاز است از کدام ASN منتشر شود.

RPKI و ROA؛ چیزی که نبودش گران تمام می‌شود

BGP ذاتاً اعتماد می‌کند. اگر شبکه‌ای در نقطه‌ی دیگری از دنیا prefix شما را اعلام کند، بخشی از ترافیک اینترنت به جای شما به سمت او می‌رود. به این کار route hijack می‌گویند و چند نمونه‌ی مشهورش باعث قطعی سرویس‌های بزرگ شده است.

RPKI همین را درست می‌کند. شما یک ROA ثبت می‌کنید که می‌گوید این prefix فقط از ASN مشخصی معتبر است. اپراتورهایی که اعتبارسنجی RPKI را فعال کرده‌اند، هر اعلان دیگری برای آن رنج را نامعتبر می‌بینند و دور می‌ریزند. ثبت ROA کار چند دقیقه‌ای است و از سمت صاحب رنج انجام می‌شود، ولی بدون آن رنجتان در برابر hijack بی‌دفاع است.

اگر ASN خود را عوض کردید، ROA هم باید به‌روز شود. وگرنه اعلان جدیدتان نامعتبر شناخته می‌شود و رنج از دسترس خارج خواهد شد.

reverse DNS و WHOIS؛ کارهایی که فقط روی رنج اختصاصی ممکن است

وقتی آی‌پی مشترک می‌گیرید، رکورد PTR آن دست شما نیست. برای وب‌سرور معمولی مشکلی پیش نمی‌آورد، اما اگر ایمیل می‌فرستید داستان فرق می‌کند. بیشتر سرورهای گیرنده بررسی می‌کنند که PTR آی‌پی فرستنده با نام میزبانی که در SMTP معرفی کرده هم‌خوانی داشته باشد. نداشتن PTR درست، ساده‌ترین راه برای افتادن به پوشه‌ی اسپم است. اگر کارتان ایمیل سازمانی است، هاست ایمیل با رنج اختصاصی ترکیب منطقی‌تری است.

روی رنج اختصاصی، PTR هر آدرس را خودتان تنظیم می‌کنید. همین‌طور می‌توانید اطلاعات Organization و مخاطب‌های فنی (Admin-C و Tech-C) را در WHOIS به نام خودتان ثبت کنید، و Geofeed تعریف کنید تا سرویس‌هایی که موقعیت جغرافیایی آی‌پی را تشخیص می‌دهند، کاربرانتان را در کشور درست ببینند. مدیریت رکوردهای دامنه‌تان را هم می‌توانید روی سرویس DNS جدا نگه دارید.

سابقه‌ی رنج از قیمتش مهم‌تر است

رنجی که قبلاً برای اسپم استفاده شده، از روز اول در فهرست‌های سیاه است. ایمیل‌هایتان به اسپم می‌رود، بعضی سرویس‌ها اتصال را قبول نمی‌کنند و بیرون آمدن از آن فهرست‌ها هفته‌ها طول می‌کشد. تفاوت قیمت یک رنج تمیز و یک رنج سوخته معمولاً خیلی کمتر از هزینه‌ای است که بابت پاک کردن سابقه می‌دهید.

پیش از تحویل، وضعیت رنج را خودتان هم بررسی کنید. این چند دستور کافی است:

# مالک فعلی و مخاطب abuse رنج
whois 185.1.2.0/24

# رکورد PTR یک آدرس از رنج
dig -x 185.1.2.10 +short

# آبجکت route ثبت‌شده در IRR
whois -h whois.radb.net 185.1.2.0/24

# بررسی حضور در لیست سیاه (اکتت‌ها معکوس نوشته می‌شوند)
dig +short 10.2.1.185.zen.spamhaus.org

اگر دستور آخر چیزی برنگرداند، آن آدرس در آن لیست نیست. چند آدرس تصادفی از رنج را امتحان کنید، نه فقط اولی را.

چه کسانی واقعاً به رنج اختصاصی نیاز دارند

• ارائه‌دهندگان هاست و سرور که می‌خواهند آدرس‌ها را خودشان بین مشتری‌ها تقسیم کنند و به رنج سرویس‌دهنده‌شان وابسته نباشند.
• کسانی که ایمیل انبوه یا تراکنشی می‌فرستند و به PTR درست و سابقه‌ی تمیز نیاز دارند.
• مجموعه‌هایی که با هر بار تغییر سرویس‌دهنده نمی‌خواهند تمام تنظیمات شبکه، فایروال و لایسنس‌هایشان را دوباره بچینند. رنج با شما جابه‌جا می‌شود.
• شبکه‌هایی که ASN دارند و می‌خواهند ترافیکشان را خودشان مدیریت کنند.

اگر هیچ‌کدام از این‌ها به شما نمی‌خورد و فقط چند آدرس اضافه لازم دارید، رنج اختصاصی احتمالاً بیش از نیاز شماست. در آن صورت آی‌پی اضافه روی سرور مجازی کار شما را راه می‌اندازد.

اجاره ساب‌نت IPv4 در پارس آپتایم

سرویس اجاره ساب‌نت IPv4 پارس آپتایم روی بلاک کامل /24 ارائه می‌شود. رنج را می‌توانید با ASN خودتان announce کنید یا روی شبکه‌ی ما بالا بیاورید. LOA به صورت PDF مهر و امضاشده تحویل داده می‌شود و تغییر ASN تا پنج بار هزینه‌ای ندارد. مدیریت PTR و ویرایش اطلاعات WHOIS هم در اختیار خودتان است.

سابقه‌ی هر رنج پیش از تحویل بررسی می‌شود و بعد از آن هم گزارش‌های abuse پیگیری می‌شود تا رنج تمیز بماند. هزینه‌ی راه‌اندازی وجود ندارد و پرداخت ماهانه، سه‌ماهه، شش‌ماهه و سالانه ممکن است. اگر /24 جوابگو نیست، بسته به موجودی می‌شود چند بلاک پیوسته را به /23 یا /22 رساند. تعرفه‌ی به‌روز را اینجا ببینید.

سؤال‌های پرتکرار

تفاوت خرید و اجاره ساب‌نت IPv4 در چیست؟

در خرید، بلاک به نام شما منتقل می‌شود و مالکیتش را دارید، اما باید عضو RIPE باشید یا از یک LIR حامی استفاده کنید، پول را یکجا بدهید و چند ماه منتظر فرآیند انتقال بمانید. در اجاره، رنج ماهانه در اختیار شماست، عضویت لازم نیست و تحویل در کمتر از ۲۴ ساعت انجام می‌شود، ولی مالکیت منتقل نمی‌شود.

چرا رنج کوچک‌تر از /24 به درد نمی‌خورد؟

چون بیشتر اپراتورهای بزرگ اینترنت، prefixهای کوچک‌تر از /24 را روی جدول مسیریابی جهانی نمی‌پذیرند و فیلتر می‌کنند. یک /25 یا /26 ممکن است داخل شبکه‌ی یک اپراتور کار کند، اما روی اینترنت جهانی قابل announce کردن نیست.

برای گرفتن رنج حتماً باید ASN داشته باشم؟

خیر. ASN فقط وقتی لازم است که بخواهید رنج را خودتان روی BGP منتشر کنید. اگر ASN ندارید، رنج روی شبکه‌ی ارائه‌دهنده بالا می‌آید و شما آدرس‌ها را مستقیم روی سرورهای مجازی یا اختصاصی خودتان استفاده می‌کنید.

LOA چیست و چه زمانی صادر می‌شود؟

LOA نامه‌ی مجوز انتشار prefix است که صاحب رنج مهر و امضا می‌کند و شما آن را به اپراتور بالادست تحویل می‌دهید تا فیلتر را برایتان باز کند. بعد از اعلام شماره‌ی ASN صادر می‌شود و اگر ASN عوض شود، نسخه‌ی جدیدی صادر خواهد شد.

ROA و RPKI چه کاری انجام می‌دهند؟

ROA رکوردی است که ثبت می‌کند یک prefix مجاز است از کدام ASN منتشر شود. اپراتورهایی که اعتبارسنجی RPKI را فعال کرده‌اند، اعلان‌هایی را که با ROA هم‌خوانی ندارند نامعتبر می‌بینند و دور می‌ریزند. نتیجه‌اش جلوگیری از route hijack است.

تحویل رنج چقدر طول می‌کشد؟

پس از بررسی سفارش، رنج معمولاً در کمتر از ۲۴ ساعت تحویل می‌شود. اگر قرار است با ASN خودتان announce کنید، زمان اضافه صرف صدور LOA و هماهنگی با اپراتور بالادست شما خواهد شد.

اگر رنج سابقه‌ی اسپم داشته باشد چه می‌شود؟

ایمیل‌هایتان به اسپم می‌رود و بعضی سرویس‌ها اتصال را قبول نمی‌کنند. بیرون آوردن یک رنج از فهرست‌های سیاه هفته‌ها طول می‌کشد. به همین دلیل سابقه‌ی رنج پیش از تحویل بررسی می‌شود و می‌توانید خودتان هم با دستور dig روی چند آدرس تصادفی آن را چک کنید.