حل مشکل دانلود از منابع سرورهای ubuntu

یکی از بزرگترین مشکلات کاربران سرورهای Ubuntu که بر روی ایران میزبانی شده‌اند، سرعت پایین دانلود بسته‌ها از مخازن اوبونتو هنگام نصب پکیج یا بروزرسانی سیستم است. متاسفانه در بسیاری از مواقع کاربران با کندی سرعت روبه‌رو هستند و گاهی حتی دانلود انجام نمی‌شود یا دسترسی به مخازن دچار اختلال می‌گردد. در این مقاله، نحوه تنظیم Mirror داخل ایران (مخازن ایرانی اوبونتو) را برای Ubuntu 22.04 و Ubuntu 24.04 آموزش می‌دهیم تا سرعت apt بهتر شود.

قبل از شروع: نسخه اوبونتو را بررسی کنید

برای اینکه دقیقاً روی نسخه درست تنظیم کنید، ابتدا نسخه را بررسی کنید:

lsb_release -a
# یا
cat /etc/os-release

تنظیم میرور ایران برای Ubuntu 22.04 (و نسخه‌های مشابه)

مرحله 1: ویرایش فایل مخازن (sources.list)

در Ubuntu 22 معمولاً فایل مخازن روی sources.list است. با کاربری روت در محیط SSH فایل زیر را با ویرایشگر nano باز کنید:

nano /etc/apt/sources.list

مرحله 2: تغییر آدرس‌های میرور به ir.archive.ubuntu.com

داخل فایل، آدرس‌هایی می‌بینید که معمولاً به شکل archive.ubuntu.com هستند. آن‌ها را به ir.archive.ubuntu.com تغییر دهید.

در پایان کلیدهای CTRL + X را بزنید و سپس Y را بزنید تا تغییرات ذخیره شوند.

روش سریع (بدون ویرایش دستی) برای Ubuntu 22

اگر تغییر دستی سخت است، دستور زیر را با کاربر روت اجرا کنید:

sed -i 's|http://[a-zA-Z0-9.-]*archive.ubuntu.com|http://ir.archive.ubuntu.com|g' /etc/apt/sources.list

این دستور الگوهای http://*.archive.ubuntu.com را پیدا کرده و آن‌ها را با http://ir.archive.ubuntu.com جایگزین می‌کند.

مرحله آخر: بروزرسانی لیست و آپگرید

apt update
apt upgrade -y

تنظیم میرور ایران برای Ubuntu 24.04 (Noble)

در Ubuntu 24.04 معمولاً تنظیم مخازن به جای /etc/apt/sources.list در فایل زیر انجام می‌شود:

/etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sources

مرحله 1: بکاپ از فایل مخازن

cp -a /etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sources /etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sources.bak

مرحله 2: ویرایش فایل ubuntu.sources

nano /etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sources

مرحله 3: تنظیم URIs روی میرور ایران

داخل فایل، مقدار URIs: را روی آدرس زیر قرار دهید:

http://ir.archive.ubuntu.com/ubuntu/

برای اینکه همه چیز یک‌دست و درست تنظیم شود، می‌توانید کل محتوای فایل را با نمونه زیر جایگزین کنید:

Types: deb
URIs: http://ir.archive.ubuntu.com/ubuntu/
Suites: noble noble-updates noble-backports noble-security
Components: main restricted universe multiverse
Signed-By: /usr/share/keyrings/ubuntu-archive-keyring.gpg

روش سریع (بدون ویرایش دستی) برای Ubuntu 24.04

sed -i 's|^URIs:.*|URIs: http://ir.archive.ubuntu.com/ubuntu/|g' /etc/apt/sources.list.d/ubuntu.sources

مرحله آخر: بروزرسانی لیست و آپگرید

apt update
apt upgrade -y

عیب‌یابی خطاهای رایج بعد از تغییر میرور

• Timeout / Could not connect: معمولاً مشکل مسیر شبکه، فایروال دیتاسنتر، یا اختلال خود میرور است.
• Temporary failure in name resolution: مشکل DNS است. DNS را به 1.1.1.1 یا 8.8.8.8 تغییر دهید و دوباره apt update را تست کنید.
• 403 Forbidden: گاهی میرور محدودیت دارد یا مسیر اشتباه است. آدرس میرور را دقیق چک کنید.

جمع‌بندی

اگر سرور شما داخل ایران است، استفاده از ir.archive.ubuntu.com معمولاً باعث افزایش سرعت دانلود پکیج‌ها و بروزرسانی‌ها می‌شود. در Ubuntu 22 تغییر از مسیر sources.list انجام می‌شود و در Ubuntu 24.04 از مسیر ubuntu.sources.